នាល្ងាចថ្ងៃទី៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៦ ក្លិបអ្នកកាសែតឯករាជ្យ បានប្រារព្ធពិធីបោះឆ្នោត ជ្រើសតាំង ប្រធាន និងអនុប្រធានក្លិប។ ក្នុងនោះផងដែរក៏មានការអញ្ជើញ ចូលរួមជាភ្ញៀវកិត្តិយសពីលោកផុសសុវណ្ណអគ្គនាយក នៃអគ្គនាយកដ្ឋានព័ត៌មាន និងសោតទស្សន៍ លោក ឃីម រ័ត្ន ទីប្រឹក្សាក្រសួងព័ត៌មាន និងជាអគ្គនាយករង នៃអគ្គនាយកដ្ឋានព័ត៌មាន និងសោតទស្សន៍ រួមជាមួយភ្ញៀវកេត្តិយសជាច្រើនថែមទៀត។
បេក្ខជនដែលឈរដើម្បីជ្រើសតាំង មាន២រូប គឺ លោក ហ៊ុន សុខា អតីតជាប្រធានក្លិបអ្នកកាសែតឯករាជ្យអាណត្តិទីមួយ និងជាអគ្គនាយកស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ អនឡាញប្រជាជនកម្ពុជា និងលោក ជី ពេជ្យ ចាងហ្វាងការកាសែតសម្លេងខ្មែរអ្នកស្នេហាជាតិជាលទ្ធផលលោកហ៊ុនសុខាទទួលបាន៣៩លើ៤៥សម្លេងចំណែកលោកជីពេជ្រ៦លើ៤៥សម្លេង ។ រីឯអនុប្រធានទី១ បានទៅលើលោក ហង្ស ចក្រា ចាងហ្វាងការផ្សាយកាសែត ខ្មែរម្ចាស់ស្រុក និងអនុប្រធានទី២បានទៅលើអ្នកស្រី ហេងរតនា ចាងហ្វាងការផ្សាយគេហទំព័រស្នាដៃស្ត្រីខ្មែរ ។ លោក ហ៊ុន សុខា ខណៈដែលបានជាប់ជាប្រធានក្លិបអ្នកកាសែតឯករាជ្យបានថ្លែងសំរាប់ទិសដៅខាងមុខថាមាន ថ្នាក់ដឹកនាំខ្លះបាន ចាត់ទុកអ្នកសារព័ត៌មានជាសត្រូវ មានន័យថា ក្នុងក្រសែភ្នែករបស់ពួកគេ អ្នកកាសែត គឺជាអ្នករំខានកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ពួកគេ។
នៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យវិញ អ្នកសារព័ត៌មានត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាអ្នកឃ្លាំមើលសង្គម ជាអ្នកសង្កេតការណ៍សង្គម ឬជាកញ្ចក់សម្រាប់អោយមន្ត្រីខូចឆ្លុះមើលខ្លួនឯងដើម្បីដុះក្អែលចេញ។ មន្ត្រីមួយចំនួនបានចាត់ទុកអ្នកសារព័ត៌មានជាសត្រូវ ឬជាតួអង្គចាក់រុកនោះ នៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ អ្នកកាសែតត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាដៃគូរអភិវឌ្ឍន៏ប្រទេស។នៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ រដ្ឋាភិបាលរក្សាកញ្ចប់ថវិកាជាតិមួយចំនួនសម្រាប់ទុកអោយសារព័ត៌មានរបស់រដ្ឋ។ ឧទាហរណ៍វិទ្យុសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក និងវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ ជាដើម ។ សារព័ត៌មានពីរនេះ ទទួលបានថវិកាពីរដ្ឋ តែសារព័ត៌មានទាំងនេះ មានភារកិច្ច និងតួនាទីឯករាជ្យ ហើយសារព័ត៌មានទាំងនោះ អាចសរសេររិះគន់ ឬសរសើររដ្ឋាភិបាលរដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួនទៅតាមការពិតជាក់ស្តែងដោយគោរពតាមវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន ។រដ្ឋាភិបាលផ្តល់ថវិកាដល់សារព័ត៌មានរដ្ឋមែន តែរដ្ឋាភិបាលគ្មានសិទ្ធិ និងគ្មានឥទ្ធិពលលើសារព័ត៌មានទាំងនោះឡើយ ។ អ្នកសារព័ត៌មានរដ្ឋទាំងនោះ មិនធ្វើការបម្រើរដ្ឋាភិបាលទេ តែធ្វើការបម្រើប្រជាពលរដ្ឋរបស់ពួកគេ ពីព្រោះ ថវិកាសម្រាប់ដំណើរការសារព័ត៌មានរដ្ឋទាំងនោះ មើលទៅហាក់បីដូចជាថវិកាចេញពីរដ្ឋមែន តែតាមពិត ប្រភពរបស់វាបានមកពីការបង់ពន្ធរបស់ពលរដ្ឋទៅវិញទេ។ ដូច្នេះ ត្រឡប់មកវិញ សារព័ត៌មានជារបស់រដ្ឋមែន តែត្រូវតែបម្រើមហាជនដែលជាម្ចាស់ឆ្នោត និងម្ចាស់ប្រទេស។ និយាយអោយខ្លី មានន័យថា ពលរដ្ឋជួលអ្នកសារព័ត៌មានអោយតាមឃ្លាំមើលការគ្រប់គ្រងរដ្ឋទាំងមូលដើម្បីអោយប្រាកដថា វាដំណើរការត្រឹមត្រូវឬទេ? តើមន្ត្រីរាជការរដ្ឋាភិបាលមានធ្វើអំពើផ្តេសផ្តាសឬទេ?
នៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យមន្ត្រីភាគច្រើនបានយល់ច្បាស់ថា ខ្លួនគេគឺជាមន្ត្រីសាធារណៈដែលត្រូវបម្រើផលប្រយោជន៍ពលរដ្ឋ ដូច្នេះ រាល់កិច្ចការរបស់រដ្ឋត្រូវតែបង្ហាញជូនអ្នកកាសែត ហើយអ្នកកាសែតត្រូវរាយការណ៍បន្តជូនប្រជាពលរដ្ឋដែលជាម្ចាស់ឆ្នោត និងម្ចាស់ប្រទេស។ អ្នកកាសែតមិនមែនជាអ្នករុកគួនមន្ត្រីទេ តែពួកគេធ្វើការក្នុងតួនាទីដើម្បីបម្រើពលរដ្ឋដែលចង់ដឹងពីសកម្មភាពរបស់មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលទាំងនោះ ។ នៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មិនសូវមានគំនិតគិតថា ត្រូវតែគេចមុខពីអ្នកកាសែតទេ ពីព្រោះ នៅពេលដែលពួកគេកាន់តំណែងខ្ពស់ ជាលក្ខណៈស្វ័យប្រវត្តិ ពួកគេត្រូវតែឆ្លើយតបទៅនឹងសំណួររបស់អ្នកកាសែតដែលជាសាវ័ករបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ ប្រសិនបើមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ មិនចង់អោយអ្នកសារព័ត៌មានរំខាន លុះត្រាតែមន្ត្រីរូបនោះ កុំស្ថិតនៅក្នុងតំណែងជាន់ខ្ពស់ដែលទទួលបានការគាំទ្រពីរាស្ត្រ។ រាស្ត្រអាចផ្តល់តំណែងជូនមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បាន តែត្រឡប់មកវិញ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មិនអាចលាក់បាំងសកម្មភាពរបស់ខ្លួនដែលត្រូវបម្រើរាស្ត្រឡើយ។ផ្អែកនៅលើទិដ្ឋភាពជាក់ស្តែងរបស់សង្គមមួយ វាតែងតែមានហើយមនុស្សល្អ និងអាក្រក់។ អ្នកកាសែត ក្នុងតួនាទី និងមសិការរបស់ខ្លួន ត្រូវចូលរួមលើកស្ទួយកិត្តិយសបុគ្គលគំរូ តែតាមថតរូបបុគ្គលអាក្រក់។ តាមរយៈការផ្តិតរូបនេះហើយ ដែលអាចធ្វើអោយសង្គមមួយដែលធ្លាប់មានមនុស្សអាក្រក់ច្រើន កែខ្លួនទៅជាមនុស្សល្អច្រើនវិញ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ សារព័ត៌មាន គឺជាវេទិការចែកចាយផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មាន បណ្តុះគំនិតបញ្ញាពិចារណា និងជាទីកន្លែងកម្សាន្តអារម្មណ៍ផងដែរ។វត្តមានសារព័ត៌មាននៅក្នុងសង្គមមួយអាចជួយជំរុញអោយមនុស្សល្អ រឹតតែចង់ធ្វើល្អតាមរយៈការចុះផ្សាយលើកទឹកចិត្ត និងកាត់បន្ថយចំនួនមនុស្សដែលធ្វើអំពើអាក្រក់ តាមរយៈការចុះផ្សាយបែបរិះគន់ស្ថាបនាជាដើម។ គ្មានវត្តមានសារព័ត៌មានអាជីព ប្រទេសនេះ ឬនោះ រីកចម្រើនយឺត និងពោរពេញទៅដោយភាពមិនប្រក្រតី។ក្នុងប្រទេសមួយដែលមានសារព័ត៌មានសម្បូរបែប ប្រទេសនេះ ឬនោះ អភិវឌ្ឍលឿនបំផុត ។
លោក ហ៊ុន សុខា ក៏ប្តេជ្ញានៅអាណត្តិទី២នេះថា លោកនឹងជំរុញអ្នកកាសែតដែលជាសមាជិករបស់ក្លិបក្លាយទៅជាដៃគូរអភិវឌ្ឍន៍របស់រាជរដ្ឋាភិបាលហើយអ្នកសារព័ត៌មានមិនមែនជាសត្រូវនៃសង្គមទេ ដែលអ្នកផងតែងតែលើកឡើងជារើយៗនោះ៕
