សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នាព្រឹកថ្ងៃទី០៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ នឹងអញ្ជើញជាអធិបតីបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលធុរកិច្ចអាស៊ាន-កម្ពុជា ឆ្នាំ២០២៦ នៅសណ្ឋាគារសូហ្វីតែល រាជធានីភ្នំពេញ។
កិច្ចប្រជុំកំពូលធុរកិច្ចអាស៊ាន-កម្ពុជា ឆ្នាំ២០២៦ ជាវេទិកាមួយឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពជាដៃគូដ៏រឹងមាំ និងយូរអង្វែងរវាងសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា អាស៊ាន-BAC កម្ពុជា និងដៃគូរបស់យើងនៅទូទាំងសភាពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ និងសមាគមធុរកិច្ច។
ការរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលនេះ នៅដំណាក់កាលដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ក្នុងសម័យកាលនៃការប្រកួតប្រជែងជាយុទ្ធសាស្ត្រកាន់តែខ្លាំង រវាងមហាអំណាចធំៗ ដែលអាស៊ានកំពុងតែធ្វើដំ ណើរ ឆ្លងកាត់រលកសម្ពាធ ដែលកើតចេញពីភាពតានតឹងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន។
រលកថ្មីៗនៃវិធានការពន្ធឯកតោភាគី និងការឆ្លើយតបជាបន្តបន្ទាប់ បានធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែការបែកបា ក់ ខ្លាំងឡើង ដោយបានបង្កើនល្បឿននៃគម្លៀត និងបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរបន្តិចម្តងៗងាកចេញពីប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មពហុភាគីដែលអាចព្យាករបាន និងផ្អែកលើបទបញ្ញត្តិច្បាប់ ឆ្ពោះទៅរកសណ្តាប់ធ្នាប់សកលមួយដែលត្រូវបានជំរុញដោយប្រតិបត្តិការ និងផលប្រយោជន៍។
អស្ថិរភាពនេះកាន់តែមានភាពធ្ងន់ធ្ងរឡើង ដោយការកើនឡើងនៃជម្លោះរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក អ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់ ដែលបានបង្កឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ហើយកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់អាស៊ាននឹងត្រូវប្រឈមដោយផ្ទាល់នៅឆ្នាំ ២០២៦។
ជាមួយតម្លៃប្រេងឆៅប្រភេទ Brent កើនឡើងខ្ពស់ និងការរំខាននៅក្នុងច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលជាចំណុចឆ្លងកាត់សម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនប្រេង ២០% របស់ពិភពលោក អាជីវកម្មក្នុងតំបន់ត្រូវប្រឈមនឹងសម្ពាធអតិផរណាភ្លាមៗ។
នៅក្នុងបរិយាកាសនេះ ចំណុចខ្លាំងរបស់អាស៊ានមិនមែនស្ថិតនៅលើការជ្រើសរើសភាគីនោះទេ ប៉ុន្តែស្ថិតនៅលើការរក្សាភាពបើកចំហ អព្យាក្រឹតភាព និងជាមជ្ឈភាព។
ភារកិច្ចរួមគឺរក្សាអាស៊ានជាកម្លាំងដែលមានស្ថិរភាព ដែលជាកម្លាំងជំរុញការសន្ទនា រក្សាទំនាក់ទំនងទីផ្សារ និងធានាថាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចនៅតែត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយភាពត្រឹមត្រូវយុត្តិធម៌ តម្លាភាព និងការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក។
ភាពពាក់ព័ន្ធរបស់អាស៊ានមិនដែលមានសារៈសំខាន់ជាងពេលនេះទេ ហើយការទទួលខុសត្រូវក៏មិនដែលមានភាពស៊ីជម្រៅជាងនេះដែរ។
ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី ក្នុងចំណោមបញ្ហាប្រឈមសកលទាំងនេះ តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅតែបន្តលេចធ្លោជាតំបន់នៃភាពធន់ ថាមវន្ត និងកាលានុវត្តភាព។
នៅត្រឹមឆ្នាំ ២០៣០ អាស៊ានត្រូវបានព្យាករថានឹងក្លាយជាសេដ្ឋកិច្ចធំទីបួនរបស់ពិភពលោក ដោយមានផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) សរុបជិត ១០ ទ្រីលានដុល្លារអាមេរិក។
បរិវត្តកម្មនេះនឹងមិនកើតឡើងដោយចៃដន្យទេ តែជាលទ្ធផលនៃចេតនាពិតប្រាកដក្នុងការជ្រើសរើសគោ ល នយោបាយ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ និងការចូលរួមប្រកបដោយចីរភាពរបស់វិស័យឯកជន។
កិច្ចប្រជុំកំពូលនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយផ្អែកលើមរតកដ៏មានមោទនភាពរបស់កម្ពុជា ក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានក្នុងឆ្នាំ ២០០២, ២០១២ និង ២០២២។
ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី ព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃនេះមិនត្រឹមតែជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីសមិទ្ធផលកន្លងមកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាការសម្លឹងមើលទៅអនាគតផងដែរ។
ប្រធានបទ“បរិវត្តកម្មអាស៊ាន៖ នវានុវត្តន៍ សមាហរណកម្ម និងការវិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម” ចាប់យកនូវភាពចាំបាច់នេះ។
នៅឆ្នាំ ២០២៦ ភាពធន់តែមួយមុខលែងគ្រប់គ្រាន់ទៀតហើយ។ អាស៊ានត្រូវតែវិវត្តន៍ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងកម្លាំងដែលកំពុងបង្រួបបង្រួមយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរទិដ្ឋភាពសេដ្ឋកិច្ចសកល។ទីមួយ នវានុវត្តន៍ឌីជីថលកំពុងពន្លឿនបរិវត្តកម្មក្នុងតំបន់។ ឆ្នាំនេះគឺជាការចុះហត្ថលេខាជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៃកិច្ចព្រមព្រៀងក្របខ័ណ្ឌសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលអាស៊ាន ឬ DEFA ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងឌីជីថលទូទាំងតំបន់ដំបូងគេរបស់ពិភពលោក ហើយដែលត្រូវបានរំពឹងថា នឹងបង្កើនសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលរបស់អាស៊ានទ្វេដងដល់ ២ ទ្រីលានដុល្លារអាមេរិកនៅឆ្នាំ ២០៣០។
ទីពីរ ការធ្វើសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែស៊ីជម្រៅកំពុងក្លាយជាទិដ្ឋភាពជាក់ស្តែង និងកំពុងដំណើរការ។តាមរយៈភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ អាស៊ានបានផ្លាស់ប្តូរលើសពីការប្តេជ្ញាចិត្តដែលមាននៅលើក្រដាស ឆ្ពោះទៅរកការធ្វើសមកាលកម្មតំបន់ពិតប្រាកដនៃខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ជាមួយដៃគូរបស់យើងនៅក្នុងប្រទេសចិន ជប៉ុន សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ អូស្ត្រាលី និងនូវែលសេឡង់។
ទីបី ការផ្លាស់ប្តូរបៃតងកំពុងទទួលបានសន្ទុះ។ ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងថាមពលក្នុងតំបន់កំពុងលេចចេញជារូប រាង ដែលអនុញ្ញាតឱ្យថាមពលកកើតឡើងវិញឆ្លងកាត់ព្រំដែន និងផ្តល់ថាមពលដល់មជ្ឈមណ្ឌលឧ ស្សា ហកម្មពីអនុតំបន់មេគង្គរហូតដល់សមុទ្រជ្វា ខណៈពេលដែលគាំទ្រដល់កំណើនប្រកបដោយចីរភាព និងបរិយាប័ន្ន៕
